Guía de actuación contra o acoso escolar nos centros educativos comunidad de Madrid

guía de actuación contra o acoso escolar da Comunidade de Madrid.

ÍNDICE
I. INTRODUCIÓN: CONCEPTUALIZACIÓN E CARACTERÍSTICAS DO ACOSO ESCOLAR
QUE É O ACOSO ESCOLAR?
2. MITOS E IDEAS ERRÓNEAS EN TORNO Ao ACOSO ESCOLAR
3. FORMAS DE ACOSO ENTRE IGUAIS
4. QUEN INTERVEÑEN?
4.1. Os agresores
4.2. As vítimas
4.3. As testemuñas
5. CONSECUENCIAS DO ACOSO ESCOLAR
5.1. . Nas vítimas
5.2. . Nos agresores
5.3. . Nas testemuñas
5.4. . No conxunto da comunidade escolar
5.5. Consecuencias penais e civís do acoso escolar
5.5.1. Responsabilidade penal nos supostos de acoso escolar
5.5.2. Responsabilidade civil nos supostos de acoso escolar 
6.      O CIBERBULLYING E O seu IMPACTO NOS CENTROS EDUCATIVOS
6.1. . O contexto dixital
6.2.   Os hábitos dos menores na internet
6.3. . O ciberbullying
6.3.1. Definición
6.3.2. Manifestacións do ciberbullying
6.3.3. Trazos específicos do ciberbullying en relación co acoso presencial
6.4. Os menores e os delitos na internet
6.5. A ciberviolencia por razón de xénero
6.6. Actuacións dos centros educativos para previr o ciberbullying
6.7. Recursos externos
7. LGTBI
7.1. Definicións
7.2. Proceso de Identidade da Orientación Sexual.
7.3. LGTBIfobia
7.3.1. Manifestacións
7.3.2. Dificultades relacionadas coa contorna educativa
7.4. Normativa
7.5. Recursos externos

accede á guía 


II. PREVENCIÓN DO ACOSO ESCOLAR
1. ACTUACIÓNS FORMATIVAS-INFORMATIVAS
2. BOAS PRÁCTICAS
3. FOMENTO DA PARTICIPACIÓN
4. O PLAN DE CONVIVENCIA DO CENTRO
5. O PLAN DE ACCIÓN TUTORIAL
6. MEDIDAS ORGANIZATIVAS
7. ASPECTOS CURRICULARES
8. OUTROS PLANS E PROGRAMAS
9. ESTRUTURAS DE CONVIVENCIA
10. CONCLUSIÓN
III. DETECCIÓN DE ACOSO ESCOLAR E SITUACIÓNS DE RISCO
IV. PROTOCOLO DE INTERVENCIÓN
INSTRUCIÓNS DE APLICACIÓN
1. Aspectos xerais
2. Secuencia de actuacións
DIAGRAMA DE ACTUACIÓNS
RESUMEN DE CRITERIOS E INDICADORES
ANEXOS:
ANEXO I. a) Notificación ao director/-a ANEXO
I. b) Documento para alumnos
ANEXO II. Documento para a recollida de datos
ANEXO III. Acta de reunión para a toma de decisións
ANEXO IV. a) Plan de intervención unha vez detectado acoso escolar no centro educativo
ANEXO IV. b) Plan de intervención deseñado polo centro de acordo coas propostas que
figuran no anexo IV. a).
ANEXO IV. c) Acta de seguimento do Plan de intervención
ANEXO V. Comunicación dirixida á Fiscalía de Menores
ANEXO VI. Informe ao Director/-a de Área Territorial

ANEXO VII. Modelo de acta de reunión coas familias

Recomendacións Pais, Nais ante o acoso

A  reacción de moitos pais que se lle informa do acoso do seu fillo, filla a outro compañeiro é a negación.

Nalgúns casos sospeitan da conduta do seu fillo, filla pero non son capaces de afrontalo e botan a culpa á outra parte dicindo que o provocan. 
Noutras ocasións é unha verdadeira sorpresa para os pais, e a negación débese a que non coñecen ao seu fillo e no querer recoñecer que non saben realmente como é.

Pautas para actuar correctamente cando se da esa negación:

Óscar cortijo autor del libro "como prevenir el acoso escolar"
Cando os responsables do colexio citan aos pais para poñerlles ao corrente, «deben acudir e escoitar o sucedido porque na maioría das escolas, se se segue un protocolo rigoroso, a detección deste tipo de comportamentos está moi contrastada antes de comunicalo aos pais"

Enrique pérez presidente de la asociación española de prevención del acoso escolar (AEPAE) afirma que é mellor:
que non xustifiquen nunca a o seu fillo polos seus actos e que lle fagan responsable. É máis efectivo manter unha escoita activa para indagar que é o que ocorreu e por que, deixando que se exprese.
A familia debe investigar as causas que lle levaron ao seu fillo para actuar así, se é por un motivo puntual ou polas circunstancias do menor. Facerlle entender que os seus actos teñen unhas consecuencias, sen olvidar apoialos nestas circunstancias para favorecer o cambio de conduta e actitud.

Os pais, nais deben facerlles ver que lles preocupa moito o sucedido e que van a estar ao seu lado:  
- Fomentando actividades nas que se traballe en equipo.
- Evitando pensamientos agresivos ou violentos.
- Poñendo límites, cando sexa preciso ao seu fillo.
- Deixando que se frustre cando non poida ser o que el queira.
- Practicando a escoita activa, non empregar só monólogos. 
- Escoitando intentando poñernos na pel del, dela.
- Axudandolle a expresar os seus pensamentos, emocións.
- Facendo vivenzas xuntos nas que experimenten emocións positivas e negativas.
- Falando con eles das nosas experienzas na vida e como as fomos afrontando.    Buscando solucións non violentas, asertivas nas nosas relacións cos demais.
- Promovendo actitudes positivas donde o erro é unha oportunidade de aprendizaxe e de superación persoal. 
- Visualizando con el, ela os valores, respecto que vemos nas nosas accións, nas de outras persoas, compañeiros para sentirse ben cun un memo e ser unha persoa mellor na sociedade.

Cando o seu fillo é a víctima
Non estímule o uso da violencia que empeoraría a situación.
Poñerse en contacto co centro educativo para informar do que está pasando.
Favorecer unha escoita aberta, para que comunique todo o que está pasando.
Manter comprensión para que se sinta arropado, evitando a sensación de vergoña que soen adotar os neos, nenas acosados.
Facilitar a expresión de sentimentos e emocións.   
Observar ao seu fillo, filla como durme, apetito, desgana, nerviosismo.
Falar co profesorado para poñer pautas en común de actuación.
Propoñer estratexias asertivas e ensaie con el, ela as respostas .
Manter a calma e actitude de superación desta situación con determinismo.
Favoreza actitudes para desenvolver a  confianza en se mesmo
Reforce valores de crecemento e superación persoal.
Favorecer ambientes e momentos lúdicos, alegres para compensar os momentos máis difíciles que ten que afrontar.
Fixarse no seu estado de ansiedade, para pedir axuda a un profesional.
Lembre que o apoio máis importante é a familia.

enlaces relacionados:

Guía para las familias
recomendacións pais, nais ante o acoso: promotores pola paz 
artigo abc.es/familia/padres-hijos/abci-hijo-acosa-imposible-
guia para pais e nais CEAPA acoso
vídeo www.hacerfamilia.com

Guia para Prevención Familias Acoso escolar

Guía para para axudar a familia e a escola a detectar,prever e tratar problemas relacionados co acoso escolar e outras formas de violencia.

Índice:
O acoso entre escolares 
Pautas para prever o acoso e outras formas de violencia: 

•   Como previr desde a primeira infancia a través da familia
•   Como vacinar contra problemas como o acoso utilizando contos e xogos
•   Como axudarlles a establecer relacións de amizade baseadas no respecto mutuo
•   Como construir o respecto mutuo a través do aprendizaxe cooperativo
•   Como adaptar a educación aos cambios da adolescencia
•   Como previr a violencia reactiva e a violencia instrumental
•   Como favorecer unha comunicación de calidade na familia
•   Como ensinar a resolver conflitos sen violencia
•   Como mellorar a eficacia da disciplina e ensinar a respectar límites
•   Como construir a tolerancia para previr o dominio e a submisión
•   Como previr o sexismo e a violencia que con el se relaciona
•   Como evitar a influencia negativa da televisión e outras tecnoloxías
•   Como detectar se están a ser vitimas e axudarlles a recuperarse
•   Como tratar aos acosadores
•   Como favorecer a comunicación familia-escola para erradicar o acoso
•   Dirixirse á escola nun caso de acoso
•   Colaborar para previr a violencia e mellorar a educación
•   Como previr desde o curriculum da no violencia

edita Consejería de Familia y Asuntos Sociales. Comunidad de Madrid.

Enlace  enlace guía

APP para persoas con deficiencias auditivas

É unha app que converte as frases pronunciadas por un falante na linguaxe de signos. O encargado de mover os brazos e facer xestos para traducirlle á persoa con problemas auditivos é Hugo, un avatar 3D que se encarga de transmitir as mensaxes. Desta forma con só un smartphone ou unha tablet polo medio flúe a comunicación sen problemas.

Polo momneto Hand Talk só pode traducir do portugués de Brasil á linguaxe de signos nacional.

Outra aplicaión é Visualfy, por exemplo, cambia as notificacións da túa smartphone, para que no momento de identificalas por un son concreto, as distínga por un zumbido en especial ou unha marca visual.

app "Glide" de mensaxería en vídeo,e tamén ten moito éxito entre as persoas con deficiencias auditivas noutros paises.

enlace ao artigo http://www.educa2.madrid.org

acceso á descarga

O meu fillo, filla ten altas capacidades e agora que fago?

Existe a crenza de que un neno de altas capacidades vai sobrado de intelixencia e que non ten ningún tipo de problema. esta crenza falsa fai moito dano as familias que o sofren. 

Os superdotados pensan e sinten de maneira distinta aos demais, o seu cerebro funciona doutra maneira. As familias teñen que lidiar moitas veces cunha situación confusa, frustrante e dolorosa. A adecuada xestión emocional dun neno con alta capacidade é a pedra angular do benestar do propio neno, nena, da súa contorna e do seu éxito académico é vital, da súa adaptación sen sometemento a un mundo feito a medida do percentil 50.

Olga Carmona, psicóloga sinala que: cando nos dicen que o nos fillo é de altas capacidades o primeiro é informarnos para romper estereotipos e prexuízos.

o segundo é aceptar a o noso fillo, filla tal como é, non como a min gustaríame que fora, é esencial para poder empatizar con el e darlle aquilo que emocionalmente necesita.

A miña actitude e a forma de afrontar as dificultades no día a día  cambia radicalmente cando entendo é acepto porqué comportáse de determinada maneira. Se cando lle falo el non me fai caso e eu sei que está absorto nunha actividade determinada, non me enfado ni penso qué é un desobediente. Tratarei de habilitar estratexias para chegar a el e ser escoitado.

precisamos: Paciencia, autoridade e negociación

Paciencia para no esixir nin esperar tempos, nin reaccións nin respostas como calquer outro neno, nena. ex: paciencia para que termine unha actividade na que está inmerso aínda que se arrefríe a comida, paciencia para manexar o caos da súa mochila e as sús tarefas escolares. 

Autoridade un neno, nena con alta caapcidade cuestiona a autoridade por definición.Só a recoñecerá se esta é explicada e ten sentido para el.

O eficaz é a negociación e a explicación real do porqué pido o que pido, porque a súa intelixencia convértese entón en aliada e dado que son capaces de comprender conceptos e razóns que os nenos, nenas normais da súa idade non entenderían, é máis probable que acepten de bo grado o que se lles está pedindo. 

                                   foto VisualHunt.com

Temos que afastarnos do paradigma premio-castigo para abogar por un modelo de crianza e educación baseado nas emocións, o respecto, a comunicación, a confianza e o amor incondicional, son as bases para dar a estes nenos, nenas un referente de contención que lles permita construír unha autoestima sólida e despregar así o seu inmenso potencial en beneficio propio e posiblemente de toda a sociedade.

artigo completo: elpais.com/elpais

Guía de PRIVACIDADE e SEGURIDADE en INTERNET

A axencia Española de Protección de Datos (AEPD) en colaboración coa Oficina de Seguridade do internauta (OSI) desenvolveu unha guía composta por 18 fichas nas que expoñen os principais riscos que nos podemos encontrar na rede e as medidas a seguir para evitalos.

enlace para descarga

Está guía consta de 18 fichas que abordan situacións cotiás que nos poden pasar a calquera cando facemos uso dos dispositivos  facemos uso da Internet. Tamén inclúe consellos e recomendacións que nos axudarán a evitar os riscos e manternos protexidos.


osi.es/es/actualidad/blog

Vídeo hEDUbullyig: Zona libre de Acoso.

Expoñen o tema Patricia Ojea socióloga, experta en políticas de igualdade, de acoso e delitos de odio e discriminación. Alicia diaz terapéuta, forma parte do equipo de prevención de delitos de adiccións.

coordinación Jesús Hernández e José Blas García.

Este vídeo nos clarifica o término acoso e da pautas para actuación nos centros educativos.

Recollo algunhas dos importantes comentarios que se dixeron:

Definición de acoso " violencia reiterada, prolongada no tempo". Eu matón che elixo a ti miña víctima  créase unha relación de poder, de submisión, de medo ( síndrome de indefensión aprendida) non se vai a defender"

faíse diante do grupo para que os demáis saiban o que son capaz de facer. Os observadores participan con su silencio y de su silencio.

Perfil do acosador:

rapaces con baixa empatía, egocéntricos, non educados en valores de boa convivencia , lexitíman a violencia como posible recurso, teñen a autoestima en dimensión comparativa " son máis que ti" e "teño máis dereitos que ti"" Eu opino e ti non opinas", son chavales incapaces de asumir as súas

responsabilidades e por suposto no queren participar na reparación do dano causado.

A mediación está desaconsellada nos casos de acoso escolar non é un diálogo entre iguais, hai unha relación de poder.

propostas de mellora: 

Traballo colaborativo de centro, familia y alumnado.

Ter protocolos de actuación nos centros.

Potenciar a educación emocional desde o Plan de Acción Titorial.

Traballo das emocións negativas: agresividade, tolerancia á frustración, ira, enfado, saber expresar estas emocións aos demais.

Escoitar ao acosado, o acosado necesita falar do que sinte.

Traballar coa familia do acosado. Traballar coa familia do acosador ao principio poden non querer aceptar o que está pasando. Traballar co entorno cos observadores, complices dos feitos responsabilizalos da súa parte dos feitos, plantexar como se pode facer a partir de agora.